{"id":4689,"date":"2021-10-20T22:01:00","date_gmt":"2021-10-20T22:01:00","guid":{"rendered":"https:\/\/runbikeeat.blog\/?p=4689"},"modified":"2024-05-29T16:11:41","modified_gmt":"2024-05-29T14:11:41","slug":"raj-utracony-rowerem-po-macedonii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/","title":{"rendered":"Raj utracony &#8211; Rowerem po Macedonii"},"content":{"rendered":"<p class=\"\"><strong>Za ka\u017cdym razem, gdy odwiedzam Ba\u0142kany, czuj\u0119 si\u0119 jakbym tam wraca\u0142a, cho\u0107 nigdy tam nie mieszka\u0142am. Czuj\u0119 t\u0119 ca\u0142\u0105 jugonostalgi\u0119, t\u0119sknot\u0119 za czym\u015b, czego nigdy nie zna\u0142am. Mo\u017ce w poprzednim wcieleniu je\u017adzi\u0142am Yugo czy Zastav\u0105 na socjalistyczne wakacje? <em>Po\u0142udnie to raj utracony<\/em>, pisze Kapka Kassabova w ksi\u0105\u017cce &#8220;W stron\u0119 Ochrydy&#8221;. Jej opowie\u015b\u0107 o dw\u00f3ch jeziorach zainspirowa\u0142a moj\u0105 podr\u00f3\u017c do Macedonii P\u00f3\u0142nocnej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Ci\u0119\u017ckie powietrze i o\u0142owiane chmury wisia\u0142y nad pos\u0105gami w Skopje. Staro\u017cytni filozofowie, wojownicy, byki, karmi\u0105ce matki, \u017cebracy i dominuj\u0105cy na g\u0142\u00f3wnym placu ogromny Aleksander Wielki na koniu &#8211; wszystkie te pomniki by\u0142y nowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Przed 2010 rokiem Skopje by\u0142o raczej proste i modernistyczne. Jednak nacjonalistyczny rz\u0105d chcia\u0142 nada\u0107 mu bardziej klasyczny wygl\u0105d, podkre\u015bli\u0107 staro\u017cytne korzenie Macedonii. W ramach totalnej metamorfozy, nazwanej Skopje 2014, brutalistyczne fasady budynk\u00f3w zosta\u0142y przykryte neoklasycystycznymi kolumnami i ornamentami, a ka\u017cdy wolny k\u0105t zape\u0142ni\u0142y pomniki historycznych postaci z regionu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Nasyciwszy si\u0119 tym gangsterskim barokiem (jak nazwa\u0142a skopijski blichtr Kassabova), przesz\u0142am na Stary Bazar, wdychaj\u0105c eklektyczn\u0105, orientaln\u0105 atmosfer\u0119. Minarety g\u00f3rowa\u0142y nad ruchliwym placem, gdzie handlarze sprzedawali pstrokate dywany, b\u0142yszcz\u0105ce dzbanki do kawy i inne przypadkowych rzeczy, takie jak mundury jugos\u0142owia\u0144skiej armii. U\u015bmiechali si\u0119 do mnie, pytaj\u0105c sk\u0105d jestem i pr\u00f3bowali zainteresowa\u0107 mnie swoimi produktami.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4705\" data-id=\"4705\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210917_155711-1.jpg\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4707\" data-id=\"4707\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210917_155817-1.jpg\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4709\" data-id=\"4709\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210917_180837-1.jpg\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4710\" data-id=\"4710\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210918_082113-1.jpg\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4708\" data-id=\"4708\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210917_180440-1.jpg\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4704\" data-id=\"4704\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210917_151503-1.jpg\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4739\" data-id=\"4739\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210917_164520.jpg\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">Wspi\u0119\u0142am si\u0119 strom\u0105 drog\u0105 w kierunku twierdzy Skopsko Kale. Podczas prac renowacyjnych na terenie twierdzy robotnicy odkryli XIII-wieczny ko\u015bci\u00f3\u0142. Zacz\u0119li go remontowa\u0107, ale nie sko\u0144czyli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Dlaczego? Konserwatywny rz\u0105d (na czele z Nikol\u0105 Gruewskim, tym samym, kt\u00f3ry odpowiada\u0142 za projekt Skopje 2014) chcia\u0142 na jego fundamentach zbudowa\u0107 muzeum w kszta\u0142cie ko\u015bcio\u0142a. Alba\u0144skim muzu\u0142manom stanowi\u0105cym wi\u0119kszo\u015b\u0107 w tej cz\u0119\u015bci miasta pomys\u0142 ten si\u0119 nie spodoba\u0142. Par\u0119 os\u00f3b zacz\u0119\u0142o rzuca\u0107 kamieniami, par\u0119 zosta\u0142o rannych, a projekt zosta\u0142 zawieszony.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4714\" data-id=\"4714\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210917_174756.jpg?w=1000\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4715\" data-id=\"4715\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210917_175359.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4716\" data-id=\"4716\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210928_112827.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4717\" data-id=\"4717\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210928_114154.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4718\" data-id=\"4718\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210928_114501.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">W burzliwy poranek spakowa\u0142am sakwy i opu\u015bci\u0142am m\u00f3j hostel z widokiem na gigantyczny krzy\u017c na szczycie g\u00f3ry Vodno. Ilo\u015b\u0107 \u015bcie\u017cek rowerowych w Skopje mi\u0142o mnie zaskoczy\u0142a, cho\u0107 ich kraw\u0119\u017cniki by\u0142y tak wysokie, \u017ce musia\u0142am zsiada\u0107 z roweru prawie przy ka\u017cdym przekroczeniu ulicy. Uciekn\u0105wszy od zgie\u0142ku miasta, spojrza\u0142am na otaczaj\u0105ce mnie g\u00f3ry. Zamglone, wydawa\u0142y si\u0119 tajemnicze i poci\u0105gaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Jecha\u0142am &nbsp;ma\u0142\u0105 drog\u0105 poprowadzon\u0105 r\u00f3wnolegle do Autostrady Przyja\u017ani. Dawniej nazywa\u0142a si\u0119 autostrad\u0105 Aleksandra Wielkiego, ale w 2018 roku rz\u0105d zmieni\u0142 nazw\u0119, usi\u0142uj\u0105c zbudowa\u0107 bardziej przyjazne relacje z Grecj\u0105 (w tym samym czasie zmieniono te\u017c nazw\u0119 kraju na &#8220;Macedonia P\u00f3\u0142nocna&#8221;, by nie dra\u017cni\u0107 Grek\u00f3w nazw\u0105 &#8220;Macedonia&#8221;).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Biegn\u0105ca lekko w g\u00f3r\u0119 droga by\u0142a dobr\u0105 rozgrzewk\u0105 przed wyzwaniami czekaj\u0105cymi mnie w nadchodz\u0105cych dniach. My\u015bla\u0142am o rozbiciu namiotu nad jeziorem Mladost po drugiej stronie g\u00f3ry, ale odstraszy\u0142y mnie t\u0142umy rodzin z dzie\u0107mi z pobliskiego Weles i par sp\u0119dzaj\u0105cych romantyczny weekend w hotelu Romantik.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210918_154833.jpg?w=1024\" alt=\"\" class=\"wp-image-4721\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"\">Weles (dawniej Titov Weles, na cze\u015b\u0107 jugos\u0142owia\u0144skiego prezydenta Josipa Broz Tito) trafi\u0142o do \u015bwiatowych wiadomo\u015bci jako wyl\u0119garnia nastoletnich producent\u00f3w fake news\u00f3w podczas wybor\u00f3w prezydenckich w USA w 2016 roku. W Welesie namierzono 150 stron z ameryka\u0144skimi fake newsami, a g\u0142\u00f3wnym sponsorem dodatkowych dochod\u00f3w dla m\u0142odych przedsi\u0119biorczych internaut\u00f3w by\u0142 Donald Trump.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Przy klasztorze \u015aw. Dimitrija zatrzyma\u0142am si\u0119 by uzupe\u0142ni\u0107 zapasy wody ze \u017ar\u00f3d\u0142a i zacz\u0119\u0142am rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 za miejscem na nocleg. Zaro\u015bni\u0119ta polna droga nad rzek\u0105 by\u0142a strze\u017cona przez wyszczekanego psa, wi\u0119c poprowadzi\u0142am rower w\u0105sk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 na skaliste wzg\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Sv. Nedela&#8221; &#8211; \u015awi\u0119ta Niedziela &#8211; g\u0142osi\u0142 napis na bramie z krzy\u017cem i dzwonem. Male\u0144ki ko\u015bci\u00f3\u0142ek przypomina\u0142 raczej domek pustelnika. Na podw\u00f3rzu przechadza\u0142 si\u0119 energiczny \u017c\u00f3\u0142w, zwinnie st\u0105paj\u0105c po nier\u00f3wnym gruncie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Zapuka\u0142am do drzwi i okna. Po kilku sekundach powt\u00f3rzy\u0142am, g\u0142o\u015bniej. Nie by\u0142o nikogo, kogo mog\u0142abym zapyta\u0107 o pozwolenie, ale mia\u0142am nadziej\u0119, \u017ce nikt nie b\u0119dzie mia\u0142 mi za z\u0142e, \u017ce rozbi\u0142am namiot na po\u015bwi\u0119conej ziemi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210918_165347.jpg?w=1024\" alt=\"\" class=\"wp-image-4725\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"\">By\u0142am sama, na tym skalistym wzg\u00f3rzu. Z doliny dobiega\u0142o bulgotanie rzeki a z dom\u00f3w na wzg\u00f3rzu po mojej prawej &#8211; turecka imprezowa muzyka. S\u0142o\u0144ce zasz\u0142o, roz\u015bwietlaj\u0105c g\u00f3rskie szczyty. Nawet po zmierzchu by\u0142o do\u015b\u0107 ciep\u0142o, by siedzie\u0107 na zewn\u0105trz w kr\u00f3tkim r\u0119kawku i szortach, a gwiazd by\u0142o od groma. Nie spieszy\u0142am si\u0119 wi\u0119c, by schowa\u0107 si\u0119 do namiotu i zawin\u0105\u0107 w \u015bpiw\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Po dziesi\u0105tej nagle zrobi\u0142o si\u0119 jasno. Cho\u0107 nie s\u0142ysza\u0142am \u017cadnych krok\u00f3w ani szmeru, mog\u0142abym przysi\u0105c, \u017ce kto\u015b stoi obok mojego namiotu z gigantyczn\u0105 latark\u0105 czo\u0142ow\u0105. Czuj\u0105c, \u017ce moje serce bije nieco szybciej, rozpi\u0119\u0142am namiot i rozejrza\u0142am si\u0119. Zawsze warto zna\u0107 wroga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Gigantyczny ksi\u0119\u017cyc wychyli\u0142 si\u0119 zza g\u00f3r, rzucaj\u0105c \u015bwiat\u0142o na m\u00f3j ob\u00f3z. To on by\u0142 sprawc\u0105 nag\u0142ej jasno\u015bci. Napi\u0119cie w moich mi\u0119\u015bniach ust\u0105pi\u0142o. Wzi\u0119\u0142am kilka g\u0142\u0119bokich oddech\u00f3w i zasn\u0119\u0142am.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">D\u017awi\u0119k budzika wyrwa\u0142 mnie ze snu o 6 rano. Spodziewaj\u0105c si\u0119, \u017ce w niedziel\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 odwiedz\u0105 wierni, zmusi\u0142am si\u0119 do wstania i zacz\u0119\u0142am si\u0119 pakowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie doceni\u0142am macedo\u0144skiej pobo\u017cno\u015bci. Ju\u017c o 6:30 stara brama zaskrzypia\u0142a, a przez ni\u0105 wesz\u0142a grupka os\u00f3b po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tce. Speszona pr\u00f3bowa\u0142am wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce ju\u017c wyje\u017cd\u017cam i przepraszam, je\u015bli nie powinnam by\u0142a tam biwakowa\u0107. Roze\u015bmiali si\u0119, a jedna z kobiet zapyta\u0142a, czy dobrze spa\u0142am.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Bardzo dobrze&#8221; &#8211; odpowiedzia\u0142am.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;To dlatego, \u017ce spa\u0142a\u015b blisko Boga&#8221; &#8211; powiedzia\u0142a z przekonaniem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Otworzyli ko\u015bci\u00f3\u0142, zamietli pod\u0142og\u0119 star\u0105 miot\u0142\u0105 i podlali ro\u015bliny w przyko\u015bcielnym ogr\u00f3dku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">D\u0142ugow\u0142osa brunetka pomacha\u0142a do mnie, zapraszaj\u0105c mnie do cerkwi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ikon w \u015brodku r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od tych, kt\u00f3re zna\u0142am z innych prawos\u0142awnych cerkwi. Linie by\u0142y bardziej niezdarne, a postaci wygl\u0105da\u0142y jak namalowane przez dzieci: oczy mia\u0142y zbyt du\u017ce a d\u0142onie kanciaste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;\u015awi\u0119ta Niedziela&#8221;, wskaza\u0142a na portret kobiety z koron\u0105 na g\u0142owie. &#8220;Musisz si\u0119 do niej pomodli\u0107, a b\u0119dziesz bezpieczna i zdrowa&#8221;. Prze\u017cegna\u0142a si\u0119 trzykrotnie, k\u0105tem oka sprawdzaj\u0105c, czy robi\u0119 to samo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Sta\u0142am w XIII-wiecznym ko\u015bciele, podziwiaj\u0105c stare, blakn\u0105ce freski na \u015bcianie i zostawione pod ikonami ofiray. Niekt\u00f3re z nich by\u0142y zwyczajne, jak pieni\u0105dze, inne raczej niecodzienne, jak skarpetki czy cukierki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Kawa po turecku?&#8221; zapyta\u0142a moja nowa znajoma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Nie mog\u0142am si\u0119 oprze\u0107 takiemu zaproszeniu. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Macedo\u0144czycy m\u00f3wi\u0105c kawa, maj\u0105 na my\u015bli kaw\u0119, trzy rodzaje ciasteczek, ciasto, chleb, d\u017cem i \u015bwie\u017cy domowy ajvar. Pokazali mi zdj\u0119cia swoich dzieci, a kiedy by\u0142am ju\u017c gotowa do drogi, wr\u0119czyli mi plastikowe pude\u0142ko wype\u0142nione s\u0142odkimi winogronami i figami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Jak znowu b\u0119dziesz w Macedonii, przyjed\u017a tu jeszcze raz. Tylko koniecznie w weekend, to znowu si\u0119 zobaczymy w niedziel\u0119 rano!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Pomachali i u\u015bmiechn\u0119li si\u0119, kobiety rado\u015bnie, a dwaj m\u0119\u017cczy\u017ani troch\u0119 niezr\u0119cznie.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4726\" data-id=\"4726\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_063934.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4727\" data-id=\"4727\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_073943-e28094-kopia.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4728\" data-id=\"4728\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_073954.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4729\" data-id=\"4729\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_073946-e28094-kopia.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">Droga do Prilepu by\u0142a prawie pusta. Cz\u0119\u015bciej ni\u017c d\u017awi\u0119k silnika, s\u0142ysza\u0142am brz\u0119k dzwonk\u00f3w zawieszonych na szyjach owiec, kt\u00f3re pas\u0142y si\u0119 na polach. Przez kilometry nie by\u0142o prawie \u017cadnej cywilizacji &#8211; tylko idealny asfalt, po\u015br\u00f3d winnic i g\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Deutsch?&#8221; zagada\u0142 mnie starszy m\u0119\u017cczzna, gdy zatrzyma\u0142am si\u0119 po wod\u0119 przy \u017ar\u00f3de\u0142ku we wsi Izvor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Powiedzia\u0142am, \u017ce owszem, m\u00f3wi\u0119 po niemiecku, a on ucieszy\u0142 si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bci po\u0107wiczenia tego j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Pracowa\u0142em tam trzydzie\u015bci lat temu, ale ju\u017c zapomnia\u0142em wielu s\u0142\u00f3w&#8221; &#8211; przeprosi\u0142, cho\u0107 jego niemiecki by\u0142 dobry. Mia\u0142 na imi\u0119 Boris. Podzieli\u0142 si\u0119 ze mn\u0105 nie tylko histori\u0105 swojego \u017cycia, ale tak\u017ce kilkoma pomidorami, jab\u0142kami i zielon\u0105 papryk\u0105 z w\u0142asnej hodowli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;M\u00f3j syn pracuje jako kierowca ci\u0119\u017car\u00f3wki, je\u017adzi po ca\u0142ym kraju, ale zarabia tylko 300 euro miesi\u0119cznie. \u017bycie w tym kraju jest trudne. M\u0119\u017ca masz? Nie? Dlaczego? Powinna\u015b znowu przyjecha\u0107 do Macedonii. Mo\u017cesz zatrzyma\u0107 si\u0119 w moim domu, ale tylko wtedy, gdy ju\u017c b\u0119dziesz po \u015blubie i przyjedziesz z m\u0119\u017cem.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Nie m\u00f3g\u0142 uwierzy\u0107, \u017ce samotnie je\u017cd\u017c\u0119 rowerem po Macedonii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;A czemu nie na motorze? Na rowerze jest zbyt ci\u0119\u017cko!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Kiedy wspomnia\u0142am, \u017ce jad\u0119 do Prilepu, Borys ostrzeg\u0142 mnie: &#8220;Droga b\u0119dzie dobra przez 3 kilometry, potem b\u0119dzie tragedia. Koniec asfaltu, tylko piach!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Powiedzia\u0142am, \u017ce dam rad\u0119, w ko\u0144cu mia\u0142am rower g\u00f3rski, a na mojej mapie droga by\u0142a grub\u0105, \u017c\u00f3\u0142t\u0105 wst\u0119g\u0105. Nie spodziewa\u0142am si\u0119 autostrady, ale przynajmniej porz\u0105dnej drogi gruntowej. Jak ostrzega\u0142 Borys, w pewnym momencie asfalt znikn\u0105\u0142. Najpierw zast\u0105pi\u0142 go piasek, p\u00f3\u017aniej ostre marmurowe kamienie. Jazda po nich, zw\u0142aszcza pod g\u00f3r\u0119, na ob\u0142adowanym rowerze by\u0142a prawie niemo\u017cliwa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Jedyny ruch stanowi\u0142y krowy, konie i \u017c\u00f3\u0142wie. Mia\u0142am t\u0119 odludn\u0105 drog\u0119 tylko dla siebie. Cieszy\u0142am si\u0119 wolno\u015bci\u0105, samotno\u015bci\u0105 i wyzwaniem: by\u0142am sama i sama musia\u0142am sobie radzi\u0107. Nie by\u0142o szans z\u0142apa\u0107 stopa czy poprosi\u0107 kogo\u015b o wod\u0119, gdyby sko\u0144czy\u0142y mi si\u0119 zapasy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Jeden zakr\u0119t za drugim, pcha\u0142am rower pod g\u00f3r\u0119, obsesyjnie sprawdzaj\u0105c wysoko\u015b\u0107 na moim Garminie. 400 m. 450. 500. Jeszcze tylko 50. Jeszcze 50. Po przekroczeniu 750 mo\u017cna zatrzyma\u0107 si\u0119 na tabliczk\u0119 czekolady. 1000. 1050. 1100.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Skundlony pies pasterski wyczerpany upa\u0142em ani drgn\u0105\u0142, gdy zatrzyma\u0142am si\u0119 na szczycie. Wi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119ci\u0142y mi niestety male\u0144kie, natr\u0119tne muszki. Otoczy\u0142y mnie i pr\u00f3bowa\u0142y odwr\u00f3ci\u0107 moj\u0105 uwag\u0119 od surowego krajobrazu: rozleg\u0142ego, surowego, ska\u017conego jedynie przez l\u015bni\u0105cy z daleka kamienio\u0142om bia\u0142ego marmuru. Droga po drugiej stronie by\u0142a o wiele lepszej jako\u015bci, a jazda w d\u00f3\u0142 wprowadzi\u0142a mnie w stan absolutnej euforii.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4731\" data-id=\"4731\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_095824.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4732\" data-id=\"4732\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_131642.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4733\" data-id=\"4733\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_150054.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4734\" data-id=\"4734\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_170028.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4735\" data-id=\"4735\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_173933.jpg?w=765\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4736\" data-id=\"4736\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210919_180800.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">Jedn\u0105 rzecz szczeg\u00f3lnie ceni\u0119 w podr\u00f3\u017cowaniu rowerem. Przemieszczaj\u0105c si\u0119 powoli, masz szans\u0119 zobaczy\u0107 dane miejsce z ka\u017cdej strony: i z tej dobrej, i z tej z\u0142ej. Rzadko mo\u017cna zaplanowa\u0107 tras\u0119 tak, by zobaczy\u0107 tylko pi\u0119kne krajobrazy i ekscytuj\u0105ce atrakcje turystyczne. I tak jak w niedziel\u0119 widzia\u0142am t\u0105 lepsz\u0105 stron\u0119 Macedonii, tak w poniedzia\u0142ek do\u015bwiadczy\u0142am tej gorszej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Droga z macedo\u0144skiej stolicy tytoniu, Prilep, do Bitoli do uroczych nie nale\u017ca\u0142a. Plastikowe butelki, plastikowe reklam\u00f3wki, rozprute wersalki, pluszowe misie &#8211; nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 sterty \u015bmieci zdobi\u0142y obie strony drogi. Zacz\u0119\u0142o mnie drapa\u0107 w gardle, sw\u0119dzia\u0142y mnie oczy.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4812\" data-id=\"4812\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210918_122111.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4815\" data-id=\"4815\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_122938.jpg?w=1000\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4813\" data-id=\"4813\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_110529.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4814\" data-id=\"4814\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_112503.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4816\" data-id=\"4816\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_123502.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4817\" data-id=\"4817\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_123955.jpg?w=765\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">W oddali dostrzeg\u0142am przyczyn\u0119 moich dolegliwo\u015bci: ciemnoszar\u0105 smug\u0119 dymu unosz\u0105c\u0105 si\u0119 nad polami. Ca\u0142y ten plastik powoli p\u0142on\u0105\u0142. Nie mog\u0142am si\u0119 zdecydowa\u0107, czy praw\u0105 r\u0119k\u0105 zas\u0142oni\u0107 twarz lub nos, czy raczej odgarnia\u0107 wsz\u0119dobylskie muchy. Ostatecznie po prostu przyspieszy\u0142am, by jak najszybciej dojecha\u0107 do Bitoli, zje\u015b\u0107 tam obiad i uciec w g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Z \u017co\u0142\u0105dkiem wypchanym pizz\u0105 z mn\u00f3stwem sera poci\u0142am si\u0119 jad\u0105c pod g\u00f3rk\u0119 do najstarszego parku narodowego w Macedonii &#8211; Pelister, ze szczytami wznosz\u0105cymi si\u0119 na ponad 2600 m n.p.m. Wdychaj\u0105c aromat sosen, mija\u0142am liczne ma\u0142e wioski sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z garstki dom\u00f3w i cerkwi. Wyboista, gruntowa droga doprowadzi\u0142a mnie do osady Rokito, nieopodal kt\u00f3rej mia\u0142am nadziej\u0119 rozbi\u0107 ob\u00f3z nad jeziorem. Chcia\u0142am by\u0107 tam jak najszybciej i po prostu rozkoszowa\u0107 si\u0119 wieczorem w g\u00f3rach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Ping! Us\u0142ysza\u0142am cichy metaliczny d\u017awi\u0119k, i zorientowa\u0142am si\u0119, \u017ce &nbsp;lewa sakwa dynda na baga\u017cniku. Zatrzyma\u0142am si\u0119 by oceni\u0107 szkody. Jedna ze \u015brub mocuj\u0105cych haki sakw p\u0119k\u0142a i jej cz\u0119\u015b\u0107 utkn\u0119\u0142a w gwincie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Przetrz\u0105sn\u0119\u0142am sakw\u0119 w poszukiwaniu szarej ta\u015bmy klej\u0105cej i trytytek &#8211; najwa\u017cniejszych element\u00f3w wyposa\u017cenia ka\u017cdego rowerzysty, s\u0142yn\u0105cych z tego, \u017ce potrafi\u0105 naprawi\u0107 (tymczasowo) absolutnie wszystko. Pi\u0119\u0107 minut p\u00f3\u017aniej wr\u00f3ci\u0142am na tras\u0119, ostro\u017cnie pokonuj\u0105c liczne wyboje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Nad jeziorem siedzia\u0142 starszy pan z dwiema wnuczkami i dwoma psami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Sk\u0105d jeste\u015b? Sama jeste\u015b? Nie boisz si\u0119?&#8221; Wypytywa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Szczerze m\u00f3wi\u0105c, mia\u0142am ju\u017c do\u015b\u0107 ludzi pytaj\u0105cych, czy si\u0119 nie boj\u0119. Im cz\u0119\u015bciej to s\u0142ysz\u0119, tym bardziej si\u0119 boj\u0119, bo widocznie ka\u017cdy ode mnie tego oczekuje. Wspomnia\u0142am, \u017ce jad\u0119 do Parku Narodowego Galicica, a facet wyj\u0105\u0142 sw\u00f3j telefon, z dum\u0105 pokazuj\u0105c mi zdj\u0119cia ze szczytu Magaro, z kt\u00f3rego wida\u0107 oba s\u0142ynne jeziora Macedonii: Presp\u0119 i Ochryd\u0119.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4749\" data-id=\"4749\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210921_112629.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4742\" data-id=\"4742\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_180008.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4741\" data-id=\"4741\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_174733.jpg?w=1000\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Gdzie b\u0119dziesz dzi\u015b spa\u0107? Masz jaki\u015b nocleg?&#8221; Zapyta\u0142<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Waha\u0142am si\u0119 troch\u0119 z odpowiedzi\u0105, ale wygl\u0105da\u0142 na osob\u0119 godn\u0105 zaufania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Gdzie\u015b tutaj.&#8221; Wskaza\u0142am na jezioro i las.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;To kiepski dobry pomys\u0142.&#8221; Powiedzia\u0142. &#8220;Kilka dni temu widziano tu nied\u017awiedzia. Lepiej b\u0119dzie, je\u015bli rozbijesz ob\u00f3z przy monastyrze&#8221; &#8211; poradzi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Wspaniale&#8221;, pomy\u015bla\u0142am. &#8220;Je\u015bli b\u0119d\u0119 tak dalej biwakowa\u0142 na \u015bwi\u0119tej ziemi, do domu wr\u00f3c\u0119 \u015bwi\u0119ta&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Pusty klasztor znajdowa\u0142 si\u0119 zaledwie 150 metr\u00f3w dalej, ale faktycznie wygl\u0105da\u0142 bezpieczniej. Nawet je\u015bli p\u0142ot by\u0142 uszkodzony, to przynajmniej monastyr znajdowa\u0142 si\u0119 na bardziej otwartym terenie, podczas gdy nied\u017awiedzie wol\u0105 czai\u0107 si\u0119 w g\u0119stym lesie. Na ty\u0142ach by\u0142o nawet \u0142\u00f3\u017cko polowe, ale ja i tak wola\u0142am spa\u0107 na mojej macie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Miau&#8221;, us\u0142ysza\u0142am cienki g\u0142os zza drzewa. A potem jeszcze raz, z drugiej strony. I znowu. Otoczy\u0142a mnie banda 5 bia\u0142o-rudych kociak\u00f3w. Towarzyszy\u0142y mi na ka\u017cdym kroku, \u0142ypi\u0105c g\u0142odnymi oczami na m\u00f3j obiad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Dobra, ch\u0142opaki, zobaczmy, co mog\u0119 dla was znale\u017a\u0107.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Mia\u0142am troch\u0119 starego chleba, wi\u0119c rozdzieli\u0142am go mi\u0119dzy kociaki. Mrucza\u0142y ochoczo przy jedzeniu, a przed zmierzchem jeden z nich u\u015bcieli\u0142 sobie pos\u0142anie w przedsionku namiotu. Czuj\u0105c jego ciep\u0142o i ws\u0142uchuj\u0105c si\u0119 w jego delikatne pomrukiwanie, odp\u0142yn\u0119\u0142am.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4747\" data-id=\"4747\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210921_110910.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4746\" data-id=\"4746\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_190249.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4745\" data-id=\"4745\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_184725.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4743\" data-id=\"4743\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210920_184535.jpg?w=1000\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Niewa\u017cne z kt\u00f3rej strony si\u0119 zbli\u017casz, nie wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 blisko niczego, nawet siebie nawzajem. Musisz przemierzy\u0107 zakazane g\u00f3rskie pasma, pokona\u0107 samotne drogi&#8221; &#8211; pisa\u0142a Kapka Kassabova o najstarszych jeziorach Europy, Prespie i Ochrydzie. Jeziora te s\u0105 po\u0142\u0105czone podziemnymi strumieniami p\u0142yn\u0105cymi przez wn\u0119trze g\u00f3r Galicica i maj\u0105 ponad milion lat (wi\u0119kszo\u015b\u0107 jezior po oko\u0142o stu tysi\u0105cach lat ko\u0144czy sw\u00f3j \u017cywot, wype\u0142niaj\u0105c si\u0119 osadami).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Mieszka\u0144cy okolic Prespy m\u00f3wi\u0105 tym samym j\u0119zykiem (dialektem macedo\u0144skiego z wp\u0142ywami tureckimi i greckimi), ale od pocz\u0105tku XX wieku jezioro jest podzielone mi\u0119dzy trzy kraje. Przez lata, kiedy Albania by\u0142a pod totalitarnym re\u017cimem Envera Hoxhy, Macedonia by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 socjalistycznej Jugos\u0142awii Tito, a Grecja krajem kapitalistycznym, granice by\u0142y zamkni\u0119te.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Cho\u0107 obecnie granice s\u0105 otwarte, nadal nie mo\u017cna ich przekroczy\u0107 \u0142odzi\u0105 ani po prostu zrobi\u0107 p\u0119tli wok\u00f3\u0142 jeziora. Bardzo mnie kusi\u0142o, aby na chwil\u0119 skoczy\u0107 do Grecji, gdy zobaczy\u0142am, \u017ce jestem zaledwie 5 minut od granicy. Niestety, granica w Markowej Nodze by\u0142a nadal zamkni\u0119ta i musia\u0142abym wr\u00f3ci\u0107 do Bitoli i przekroczy\u0107 j\u0105 jad\u0105c g\u0142\u00f3wn\u0105 szos\u0105 w kierunku Floriny. Jak pisa\u0142a Kassabova: wszystko by\u0142o blisko, ale wydawa\u0142o si\u0119 bardzo daleko.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4751\" data-id=\"4751\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1574.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4752\" data-id=\"4752\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1575.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4753\" data-id=\"4753\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210921_140944.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4754\" data-id=\"4754\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210921_173646.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4755\" data-id=\"4755\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210921_174124.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">Woda by\u0142a ciep\u0142a i spokojna, a na piaszczystej pla\u017cy odpoczywa\u0142o tylko kilka os\u00f3b. Po orze\u017awiaj\u0105cej k\u0105pieli, znalaz\u0142am zaciszny k\u0105t, by rozbi\u0107 namiot. W pobli\u017cu znajdowa\u0142 si\u0119 kemping, zamkni\u0119ty ju\u017c po sezonie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Na pocz\u0105tku czu\u0142am lekki niepok\u00f3j, \u017ce biwakuj\u0119 zbyt blisko pobliskich restauracji i drogi i mo\u017ce kto\u015b widzia\u0142 jak rozbijam m\u00f3j samotny ob\u00f3z. Przez u\u0142amek sekundy \u017ca\u0142owa\u0142am, \u017ce nie mam towarzystwa. Ale chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej cieszy\u0142am si\u0119 z tego tete-a-tete z natur\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Przede mn\u0105 rozpo\u015bciera\u0142o si\u0119 wspania\u0142e jezioro, za mn\u0105 szczyty Pelisteru. By\u0142am pora\u017cona przestrzeni\u0105 i spokojem tego miejsca. Przesta\u0142am si\u0119 martwi\u0107 i cieszy\u0142am si\u0119 gwiazdami nade mn\u0105 i pustk\u0105 wok\u00f3\u0142 mnie. Czu\u0142am si\u0119 tak, jakby nic innego nie istnia\u0142o. Moje mieszkanie w Brukseli wydawa\u0142o mi si\u0119 innym \u015bwiatem i mog\u0142am sobie wyobrazi\u0107, \u017ce ju\u017c nigdy tam nie wr\u00f3c\u0119.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4759\" data-id=\"4759\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210921_180609.jpg?w=1000\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4762\" data-id=\"4762\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1581.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4763\" data-id=\"4763\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1582.jpg?w=683\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4760\" data-id=\"4760\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210921_182355.jpg?w=1000\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">W linii prostej mi\u0119dzy jeziorami Prespa i Ochryda jest tylko 10 kilometr\u00f3w, ale rowerzysta musi pokona\u0107 30-kilometrow\u0105 drog\u0119 o przewy\u017cszeniu 800 metr\u00f3w przez Park Narodowy Galicica. Odk\u0105d zobaczy\u0142am kilka zdj\u0119\u0107 z tej drogi, czeka\u0142am na to z niecierpliwo\u015bci\u0105. Chcia\u0142am w ko\u0144cu by\u0107 naprawd\u0119 w g\u00f3rach, 1600 m n.p.m. Ale zanim jeszcze dotar\u0142am do pocz\u0105tku wspinaczki, poczu\u0142am k\u0142uj\u0105cy b\u00f3l w kolanie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Zatrzyma\u0142am si\u0119, rozci\u0105gn\u0119\u0142am i rozmasowa\u0142am napi\u0119te mi\u0119\u015bnie. Nadal bardzo bola\u0142o. Troch\u0119 mniej na p\u0142askim, potwornie na wzniesieniach. Nie by\u0142o mowy, \u017cebym podjecha\u0142a na Galicic\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Musia\u0142am pcha\u0107 rower. By\u0142am z\u0142a na siebie za to, \u017ce przez ostatni rok by\u0142am potwornym kanapowcem. Zamiast cieszy\u0107 si\u0119 epick\u0105 wspinaczk\u0105 na rowerze, musia\u0142am odby\u0107 Marsz Wstydu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Nie przeszkodzi\u0142o mi to w rozkoszowaniu si\u0119 pi\u0119knem miejsca. Nie by\u0142o prawie \u017cadnych samochod\u00f3w, a drzewa rzuca\u0142y orze\u017awiaj\u0105cy cie\u0144. Wy\u017cej, gdzie las zast\u0105pi\u0142y drobne krzewy, na horyzoncie pojawi\u0142a si\u0119 pot\u0119\u017cna Prespa. Jej b\u0142\u0119kitne wody l\u015bni\u0142y w oddali, otoczone wierzcho\u0142kami Pelisteru.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4766\" data-id=\"4766\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210922_120214.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4767\" data-id=\"4767\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210922_121906.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4768\" data-id=\"4768\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210922_135404.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4769\" data-id=\"4769\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210922_143837.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">Na szczycie musia\u0142am za\u0142o\u017cy\u0107 sweter. D\u0105\u0142 zimny wiatr. Widok na Jezioro Ochrydzkie z g\u00f3ry przywo\u0142a\u0142 wspomnienie jazdy przez g\u00f3ry ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 wzd\u0142u\u017c chorwackiego wybrze\u017ca. Ten sam lazur wody i \u017c\u00f3\u0142ta trawa, rosn\u0105ca na wzg\u00f3rzach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Chwilami Ochryda bardzo przypomina\u0142a morze. Szczeg\u00f3lnie w burzliwy wiecz\u00f3r na pla\u017cy w wioseczce Trpejca. \u0141\u00f3dki ko\u0142ysz\u0105ce si\u0119 na falach, zapach wody i ryb oraz z\u0142owieszcze niebo nad klifem sprawi\u0142y, \u017ce czu\u0142am si\u0119 troch\u0119 jakby to by\u0142 jesienny wiecz\u00f3r w Gdyni. Na kamienistej pla\u017cy unosi\u0142a si\u0119 dziwna, szczeg\u00f3lna energia najstarszego jeziora w Europie.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4771\" data-id=\"4771\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1585.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4772\" data-id=\"4772\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1590.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4773\" data-id=\"4773\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210922_184914.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4774\" data-id=\"4774\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210922_185501.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">W Ochrydzie postanowi\u0142am zatrzyma\u0107 si\u0119 na dwa dni. Znane jako Jerozolima Ba\u0142kan\u00f3w, miasto to mia\u0142o kiedy\u015b 365 ko\u015bcio\u0142\u00f3w, co daje prawdopodobnie najwy\u017cszy wska\u017anik ko\u015bcio\u0142\u00f3w <em>per capita<\/em> na \u015bwiecie, gdyby ktokolwiek takie statystyki prowadzi\u0142. Latem Ochryd robi si\u0119 do\u015b\u0107 zat\u0142oczony, ale na szcz\u0119\u015bcie pod koniec wrze\u015bnia by\u0142 przyjemnie spokojny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Przechadza\u0142am si\u0119 stromymi uliczkami z lampami o kloszach w kszta\u0142cie domk\u00f3w, wdychaj\u0105c intensywny zapach w\u0119dzonej papryki nap\u0142ywaj\u0105cy si\u0119 z balkon\u00f3w i podw\u00f3rek. Mia\u0142am szcz\u0119\u015bcie mie\u0107 lokalnego przewodnika &#8211; Nikol\u0119, m\u0142odego ch\u0142opaka, kt\u00f3rego pozna\u0142am kilka dni wcze\u015bniej nad jeziorem Prespa. Pokaza\u0142 mi najbardziej malownicz\u0105 tras\u0119 po klifach i zaprosi\u0142 do swoich rodzic\u00f3w na ba\u0142ka\u0144ski obiad: gulasz z fasoli, \u015bwie\u017cy ajvar, smaczne domowe pomidory i porcj\u0119 rakii (&#8220;m\u00f3j tata w\u0142a\u015bnie zrobi\u0142 j\u0105 w zesz\u0142ym tygodniu, musisz spr\u00f3bowa\u0107!&#8221;).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4776\" data-id=\"4776\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1604.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4777\" data-id=\"4777\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1625.jpg?w=683\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4778\" data-id=\"4778\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210923_101620.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4779\" data-id=\"4779\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210924_115622.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4780\" data-id=\"4780\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210924_140300.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">Nikola pom\u00f3g\u0142 mi r\u00f3wnie\u017c z moim problemem z kolanem. Przyjaciel rodziny, ortopeda Zlate zbada\u0142 moj\u0105 nog\u0119. Werdykt: moje mi\u0119\u015bnie by\u0142y po prostu zbyt zm\u0119czone i zbyt napi\u0119te.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Ile masz lat?&#8221; zapyta\u0142 Zlate, wyginaj\u0105c moj\u0105 nog\u0119 na wszystkie strony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">\u201c30.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Musisz by\u0107 teraz bardziej ostro\u017cna, nie jeste\u015b ju\u017c taki m\u0142oda! Codziennie przed jazd\u0105 rozgrzewka&#8221;, pomacha\u0142 przykurczonymi ramionami imituj\u0105c bieg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Zlate nie by\u0142 zwyk\u0142ym ortoped\u0105. Wszyscy w Ochrydzie znali go jako patrz\u0105cego w s\u0142o\u0144ce, co wyja\u015bnia\u0142o jego \u015bniad\u0105 cer\u0119 i liczne pomarszczon\u0105 sk\u00f3r\u0119 wok\u00f3\u0142 oczu. Ka\u017cdego dnia, o wschodzie i zachodzie s\u0142o\u0144ca, patrzy\u0142 prosto w s\u0142o\u0144ce. A zachody s\u0142o\u0144ca w Ochrydzie s\u0105 wyj\u0105tkowe! Szczeg\u00f3lnie przy ko\u015bciele \u015bw. Jana w Kaneo, jednym z najcz\u0119\u015bciej fotografowanych miejsc na Ba\u0142kanach.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4782\" data-id=\"4782\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1594.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4783\" data-id=\"4783\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1599.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4784\" data-id=\"4784\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1615.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4785\" data-id=\"4785\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1629.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4786\" data-id=\"4786\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1633.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">Nast\u0119pnego ranka czu\u0142am nadmiar energii, i nie zwa\u017caj\u0105c \u017ce moje kolano potrzebowa\u0142o odpoczynku, kontynuowa\u0142am spacer po Ochrydzie. Zacz\u0119\u0142am chronologicznie, od staro\u017cytnego amfiteatru, jedynego w Macedonii z okresu hellenistycznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Czy interesuje si\u0119 pani histori\u0105?&#8221; zapyta\u0142 ekscentrycznie wygl\u0105daj\u0105cy m\u0119\u017cczyzna, gdy sz\u0142am w kierunku IX-wiecznego ko\u015bcio\u0142a \u015awi\u0119tych Klemensa i Pantelejmona. Jego oczy skrywa\u0142y si\u0119 zaokr\u0105g\u0142ymi fotochromowymi szk\u0142ami, a ubrany by\u0142 w niecodzienne po\u0142\u0105czenie eleganckiej granatowej marynarki i znoszonych szort\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Przedstawi\u0142 si\u0119 jako Slavko, filozof.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;\u015awiat\u0142o, \u015bwiat, swastyka. W j\u0119zykach s\u0142owia\u0144skich: svetlina, svet, svastika &#8211; wszystkie one oznaczaj\u0105 to samo.&#8221; Jego monotonny g\u0142os mnie usypia\u0142. Pr\u00f3bowa\u0142am si\u0119 skupi\u0107, \u015bledz\u0105c ruchy kija w jego d\u0142oni. Narysowa\u0142 nim na piasku swastyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;W Plaosniku, wczesnochrze\u015bcija\u0144skiej bazylice z IV wieku, archeolodzy odkryli swastyki na posadzkach baptysterium. Swastyka symbolizuje refleksy \u015bwietlne na jeziorze. Pierwotnie nazywa\u0142o si\u0119 ono Lacus Lychritis &#8211; Jezioro \u015awiat\u0142a.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4788\" data-id=\"4788\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1639.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4789\" data-id=\"4789\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1643.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4790\" data-id=\"4790\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210924_132253.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">W mrocznym p\u00f3\u0142mroku Krajowej Pracowni Papieru Czerpanego starszy m\u0119\u017cczyzna zanurzy\u0142 sito w naczyniu z m\u0119tn\u0105 wod\u0105. Wygl\u0105da\u0142 jak alchemik lub magik. Jego ruchy by\u0142y p\u0142ynne, ale stanowcze. Zafascynowana patrzy\u0142am, jak drobne cz\u0105steczki bawe\u0142ny \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105, tworz\u0105c kartk\u0119 papieru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Podoba\u0142a mi si\u0119 turystyczna atmosfera Ochrydy. Zw\u0142aszcza w\u0142\u00f3czenie si\u0119 po bazarze, gdzie na ka\u017cdym straganie mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 co\u015b wyj\u0105tkowego. Srebrne broszki i naszyjniki we wszystkich mo\u017cliwych kszta\u0142tach; r\u00f3\u017ce, wa\u017cki, wst\u0105\u017cki, sowy i myszy oraz bia\u0142e per\u0142y wy\u0142owione z jeziora b\u0142yszcza\u0142y, pr\u00f3buj\u0105c przyci\u0105gn\u0105\u0107 wzrok przechodni\u00f3w. Nawet kierowcy \u0142\u00f3dek-taks\u00f3wek krzycz\u0105cy &#8220;Ostatni kurs dnia! Tylko pi\u0119\u0107 euro!&#8221; mi nie przeszkadzali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Przed ko\u0144cem dnia uda\u0142o mi si\u0119 z\u0142apa\u0107 oddech na cichej pla\u017cy na zachodnim skraju miasta. Wyg\u0142adzone kamyki przyjemnie masowa\u0142y moje um\u0119czone mi\u0119\u015bnie. Na nast\u0119pny dzie\u0144 zaplanowa\u0142am prawie 90-kilometrow\u0105 tras\u0119 do Parku Narodowego Mawrowo. Mia\u0142am nadziej\u0119, \u017ce mimo ca\u0142odziennego chodzenia, kolano zd\u0105\u017cy\u0142o si\u0119 zregenerowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Oddalaj\u0105c si\u0119 od brzegu Jeziora Ochrydzkiego, wjecha\u0142am do innej, bardziej alba\u0144skiej, a przez to bardziej orientalnej Macedonii. Podczas gdy co czwarty mieszkaniec Macedonii P\u00f3\u0142nocnej jest Alba\u0144czykiem, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich mieszka na zachodzie kraju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">&#8220;Hej! Dok\u0105d zmierzasz?&#8221; Dziewczyna na \u017c\u00f3\u0142tym szutrowym rowerze przy\u0142apa\u0142a mnie na upokarzaj\u0105cej czynno\u015bci pchania roweru pod g\u00f3r\u0119. Jej sk\u00f3ra by\u0142a br\u0105zowa i wida\u0107 by\u0142o, \u017ce tego lata nie sp\u0119dzi\u0142a ani jednej minuty w biurze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Przedstawiaj\u0105c si\u0119 jako Sonja ze Szwajcarii opowiedzia\u0142a mi o swojej wyprawie, kt\u00f3r\u0105 rozpocz\u0119\u0142a 3 miesi\u0105ce wcze\u015bniej. Mia\u0142a 38 lat, ale dzieli\u0142a si\u0119 swoimi opowie\u015bciami z energi\u0105 studentki w trakcie gap year: wspinaczka na najwy\u017csz\u0105 g\u00f3r\u0119 w Bo\u015bni, paralotniarstwo w Galicica, \u017ceglarstwo w Grecji. Poczu\u0142am ma\u0142e uk\u0142ucie w sercu, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do niej nie sp\u0119dzi\u0142am ca\u0142ego lata na rowerze. Moje 2 tygodnie wakacji nagle zda\u0142y mi si\u0119 strasznie kr\u00f3tkie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Rozmawia\u0142y\u015bmy przez nast\u0119pne 40 czy 50 kilometr\u00f3w. Zanim si\u0119 spostrzeg\u0142am, min\u0119\u0142y\u015bmy wej\u015bcie do Parku Narodowego Mawrowo, jednego z najbardziej dziewiczych i nieska\u017conych obszar\u00f3w g\u00f3rskich w Europie Po\u0142udniowo-Wschodniej. Zapomnia\u0142am, jak bardzo dobre towarzystwo u\u0142atwia jazd\u0119. Towarzystwo Sonji ca\u0142kowicie odwr\u00f3ci\u0142o moj\u0105 uwag\u0119 od dyskomfortu, kt\u00f3ry odczuwa\u0142am w nogach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Krajobraz te\u017c pomaga\u0142 zapomnie\u0107 b\u00f3lu i zm\u0119czeniu. Min\u0119\u0142y\u015bmy jezioro Debar i wjecha\u0142y\u015bmy w zjawiskow\u0105 dolin\u0119 o stromych, marmurowych zboczach wisz\u0105cych nad lazurow\u0105 rzek\u0105 Radika. P\u00f3\u017aniej surowy krajobraz nieco si\u0119 zazieleni\u0142, a znad rzeki nap\u0142yn\u0119\u0142a ch\u0142odna bryza. Podjecha\u0142y\u015bmy strom\u0105 drog\u0105 do Bigorskiego Monastyru &nbsp;\u015aw. Jana (to jedyny znany mi \u015bredniowieczny klasztor, kt\u00f3ry ma ponad 11 tys. obserwuj\u0105cych na Instagramie). Zatrzyma\u0142y\u015bmy si\u0119 w nowym hostelu, nale\u017c\u0105cym do zakonu, w kt\u00f3rym standard znacznie przewy\u017csza\u0142 to, czego mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 w cenie 10 euro.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4792\" data-id=\"4792\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1653.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4793\" data-id=\"4793\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1654.jpg?w=683\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4794\" data-id=\"4794\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_1655.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4795\" data-id=\"4795\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210925_112821.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4796\" data-id=\"4796\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210925_153947.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4797\" data-id=\"4797\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210926_083505.jpg?w=766\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">W niedziel\u0119 rano mnisi w czarnych sutannach spieszyli na modlitw\u0119, rzucaj\u0105c mi gro\u017ane spojrzenia, gdy szw\u0119da\u0142am si\u0119 dooko\u0142a z aparatem. Zwabiona bizantyjskimi \u015bpiewami, zajrza\u0142am do ko\u015bcio\u0142a. Niskie, wibruj\u0105ce g\u0142osy w doskona\u0142ej harmonii przyprawi\u0142y mnie o dreszcze. Pod z\u0142otym \u017cyrandolem zebra\u0142 si\u0119 t\u0142um ludzi, pogr\u0105\u017conych w kontemplacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Bli\u017cej Mawrowa, najwi\u0119kszego o\u015brodka narciarskiego w Macedonii, atmosfera by\u0142a bardziej przyziemna. Min\u0119\u0142am ca\u0142y sznur samochod\u00f3w zaparkowanych na poboczu drogi przez rodziny ciesz\u0105ce si\u0119 s\u0142onecznym porankiem nad jeziorem, jednym z najpopularniejszych miejsc w kraju. Jezioro Mawrowo, otoczone wieloma szczytami o wysoko\u015bci 2000 metr\u00f3w i wy\u017cej, zawdzi\u0119cza swoj\u0105 s\u0142aw\u0119 ko\u015bcio\u0142owi, znalaz\u0142 si\u0119 pod wod\u0105, gdy w latach 40-tch kiedy zbudowano tam\u0119 na rzece, dolina zosta\u0142a zalana. W czasie mojej wizyty, po licznych suszach, ko\u015bci\u00f3\u0142 zn\u00f3w znajdowa\u0142 si\u0119 na suchym l\u0105dzie.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-jetpack-slideshow alignfull\"><div data-effect=\"slide\"><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_container swiper-container\"><ul class=\"wp-block-jetpack-slideshow_swiper-wrapper swiper-wrapper\"><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4799\" data-id=\"4799\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210926_134236.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><li class=\"wp-block-jetpack-slideshow_slide swiper-slide\"><figure><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_image wp-image-4800\" data-id=\"4800\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210927_075413.jpg?w=1024\"\/><\/figure><\/li><\/ul><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-prev swiper-button-prev swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-next swiper-button-next swiper-button-white\" role=\"button\"><\/a><a aria-label=\"Pause Slideshow\" class=\"wp-block-jetpack-slideshow_button-pause\" role=\"button\"><\/a><div class=\"wp-block-jetpack-slideshow_pagination swiper-pagination swiper-pagination-white\"><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"\">Zapory i elektrownie wodne w Parku Narodowym Mawrowo wzbudza\u0142y w ostatnich latach gor\u0105c\u0105 dyskusj\u0119, jako zagro\u017cenie dla jednej z ostatnich swobodnie p\u0142yn\u0105cych rzek w Europie. Ekolodzy wskazywali, \u017ce zaszkodzi to rysiowi ba\u0142ka\u0144skiemu, kt\u00f3ry ju\u017c teraz jest krytycznie zagro\u017cony (zosta\u0142o tylko oko\u0142o 120 osobnik\u00f3w tego gatunku).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Podobny problem maj\u0105 ca\u0142e Ba\u0142kany: wed\u0142ug grupy Save the Blue Heart of Europe, ponad 2700 projekt\u00f3w zap\u00f3r wodnych jest planowanych na dzikich rzekach na ca\u0142ym P\u00f3\u0142wyspie Ba\u0142ka\u0144skim, 113 z nich w parkach narodowych, zagra\u017caj\u0105c dzikiej przyrodzie i dziewiczemu krajobrazowi, kt\u00f3rego niemal\u017ce nie mo\u017cna ju\u017c znale\u017a\u0107 w innych cz\u0119\u015bciach Europy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">Znalezienie miejsca na biwak by\u0142o nie lada wyzwaniem, cho\u0107 brzeg jeziora by\u0142 szeroki i przyjazny. Wci\u0105\u017c by\u0142y tam jednak t\u0142umy. Musia\u0142am poczeka\u0107 do zmierzchu, kiedy w parku zapanowa\u0142 spok\u00f3j, a cisz\u0119 przerywa\u0142 jedynie \u015bpiew ptak\u00f3w i odleg\u0142e szczekanie ps\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\">M\u00f3j ostatni cel, Kanion Matka, by\u0142 moim jedynym rozczarowaniem. Nie dlatego, \u017ce nie by\u0142 pi\u0119kny. Przeciwnie, szmaragdowa woda i pionowe \u015bciany tworzy\u0142y zapieraj\u0105c\u0105 dech w piersiach sceneri\u0119. Ale po\u0142o\u017cony p\u00f3\u0142 godziny jazdy od Skopje cud natury sta\u0142 si\u0119 turystycznym hotspotem, w kt\u00f3rym trudno by\u0142o znale\u017a\u0107 cisz\u0119 i kontemplowa\u0107 pi\u0119kno tego miejsca. Tandetna muzyka p\u0142yn\u0105ca z g\u0142o\u015bnik\u00f3w restauracji, niezliczeni taks\u00f3wkarze krzycz\u0105cy &#8220;Skopje! Skopje!&#8221; i t\u0142um godny Wenecji lub Pary\u017ca kompletnie zrujnowali dla mnie to miejsce.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/runbikeeatblog.files.wordpress.com\/2021\/10\/img_20210927_153743.jpg?w=765\" alt=\"\" class=\"wp-image-4801\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Wracaj\u0105c na rowerze do stolicy, spojrza\u0142am wstecz na 10 dni mojej podr\u00f3\u017cy. Trudno by\u0142o uwierzy\u0107, \u017ce tak kr\u00f3tki czas by\u0142 tak bogaty w przygody (mimo \u017ce jecha\u0142am spokojnie, pokonuj\u0105c dziennie tylko 50-60 kilometr\u00f3w). Pozna\u0142am go\u015bcinnych i otwartych ludzi (i kilku dziwak\u00f3w), do\u015bwiadczy\u0142am prawdziwej nieska\u017conej natury, spa\u0142am w malowniczych miejscach i odby\u0142am niez\u0142\u0105 lekcj\u0119 historii. A wszystko to w male\u0144kim kraju, o kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cnych nawet nie ma poj\u0119cia. Kraj s\u0142o\u0144ca mnie oczarowa\u0142 i wyje\u017cd\u017caj\u0105c by\u0142am pewna, \u017ce nie m\u00f3wimy sobie &#8220;\u017cegnaj&#8221; lecz &#8220;do zobaczenia&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"\"><em>Je\u015bli moja opowie\u015b\u0107 zdo\u0142a\u0142a zainspirowa\u0107 ci\u0119 do wybrania si\u0119 w rowerow\u0105 podr\u00f3\u017c po Macedonii P\u00f3\u0142nocnej, <a href=\"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/2021\/11\/15\/rowerem-po-macedonii-polnocnej-praktyczny-przewodnik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">tutaj <\/a>mo\u017cesz znale\u017a\u0107 praktyczne wskaz\u00f3wki. <\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Za ka\u017cdym razem, gdy odwiedzam Ba\u0142kany, czuj\u0119 si\u0119 jakbym tam wraca\u0142a, cho\u0107 nigdy tam nie mieszka\u0142am. Czuj\u0119 t\u0119 ca\u0142\u0105 jugonostalgi\u0119, t\u0119sknot\u0119 za czym\u015b, czego nigdy nie zna\u0142am. Mo\u017ce w poprzednim wcieleniu je\u017adzi\u0142am Yugo czy Zastav\u0105 na socjalistyczne wakacje? Po\u0142udnie to raj utracony, pisze Kapka Kassabova w ksi\u0105\u017cce &#8220;W stron\u0119 Ochrydy&#8221;. Jej opowie\u015b\u0107 o dw\u00f3ch jeziorach zainspirowa\u0142a moj\u0105 podr\u00f3\u017c do Macedonii P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":4692,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[45,48,12],"tags":[82,83,143,187,315,390,454,502,534,537,547,577,586],"class_list":["post-4689","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-macedonia-polnocna","category-opowiesci-z-podrozy","category-polski","tag-balkany","tag-balkany-rowerem","tag-bikepacking","tag-camping-w-macedonii","tag-galicica","tag-jeziora-w-macedonii","tag-macedonia-rowerem","tag-ochryd","tag-podroze","tag-podroze-rowerowe","tag-prespa","tag-rower","tag-rowerem-po-balkanach"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Raj utracony - Rowerem po Macedonii - Wobbly Ride<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Raj utracony - Rowerem po Macedonii - Wobbly Ride\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Za ka\u017cdym razem, gdy odwiedzam Ba\u0142kany, czuj\u0119 si\u0119 jakbym tam wraca\u0142a, cho\u0107 nigdy tam nie mieszka\u0142am. Czuj\u0119 t\u0119 ca\u0142\u0105 jugonostalgi\u0119, t\u0119sknot\u0119 za czym\u015b, czego nigdy nie zna\u0142am. Mo\u017ce w poprzednim wcieleniu je\u017adzi\u0142am Yugo czy Zastav\u0105 na socjalistyczne wakacje? Po\u0142udnie to raj utracony, pisze Kapka Kassabova w ksi\u0105\u017cce &quot;W stron\u0119 Ochrydy&quot;. Jej opowie\u015b\u0107 o dw\u00f3ch jeziorach zainspirowa\u0142a moj\u0105 podr\u00f3\u017c do Macedonii P\u00f3\u0142nocnej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Wobbly Ride\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-10-20T22:01:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-29T14:11:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1706\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"chmaraa\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"chmaraa\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/82abaa263f5532e2b83b361304793e90\"},\"headline\":\"Raj utracony &#8211; Rowerem po Macedonii\",\"datePublished\":\"2021-10-20T22:01:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-29T14:11:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/\"},\"wordCount\":4675,\"commentCount\":4,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/82abaa263f5532e2b83b361304793e90\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/img_1573-1-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"ba\u0142kany\",\"ba\u0142kany rowerem\",\"bikepacking\",\"camping w macedonii\",\"galicica\",\"jeziora w macedonii\",\"macedonia rowerem\",\"ochryd\",\"podr\u00f3\u017ce\",\"podr\u00f3\u017ce rowerowe\",\"prespa\",\"rower\",\"rowerem po ba\u0142kanach\"],\"articleSection\":[\"Macedonia P\u00f3\u0142nocna\",\"Opowie\u015bci z podr\u00f3\u017cy\",\"Polski\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/\",\"name\":\"Raj utracony - Rowerem po Macedonii - Wobbly Ride\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/img_1573-1-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2021-10-20T22:01:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-29T14:11:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/img_1573-1-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/10\\\/img_1573-1-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1706},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/2021\\\/10\\\/20\\\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Polski\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/category\\\/polski\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Raj utracony &#8211; Rowerem po Macedonii\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/\",\"name\":\"Wobbly Ride\",\"description\":\"Bicycle touring. Outdoor adventures. Solo female travel.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/82abaa263f5532e2b83b361304793e90\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/82abaa263f5532e2b83b361304793e90\",\"name\":\"chmaraa\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/02\\\/1_dsc05222-e1678819977912.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/02\\\/1_dsc05222-e1678819977912.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/02\\\/1_dsc05222-e1678819977912.jpg\",\"width\":449,\"height\":299,\"caption\":\"chmaraa\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/02\\\/1_dsc05222-e1678819977912.jpg\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/wobblyride.com\\\/pl\\\/author\\\/chmaraa\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Raj utracony - Rowerem po Macedonii - Wobbly Ride","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Raj utracony - Rowerem po Macedonii - Wobbly Ride","og_description":"Za ka\u017cdym razem, gdy odwiedzam Ba\u0142kany, czuj\u0119 si\u0119 jakbym tam wraca\u0142a, cho\u0107 nigdy tam nie mieszka\u0142am. Czuj\u0119 t\u0119 ca\u0142\u0105 jugonostalgi\u0119, t\u0119sknot\u0119 za czym\u015b, czego nigdy nie zna\u0142am. Mo\u017ce w poprzednim wcieleniu je\u017adzi\u0142am Yugo czy Zastav\u0105 na socjalistyczne wakacje? Po\u0142udnie to raj utracony, pisze Kapka Kassabova w ksi\u0105\u017cce \"W stron\u0119 Ochrydy\". Jej opowie\u015b\u0107 o dw\u00f3ch jeziorach zainspirowa\u0142a moj\u0105 podr\u00f3\u017c do Macedonii P\u00f3\u0142nocnej.","og_url":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/","og_site_name":"Wobbly Ride","article_published_time":"2021-10-20T22:01:00+00:00","article_modified_time":"2024-05-29T14:11:41+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1706,"url":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"chmaraa","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/"},"author":{"name":"chmaraa","@id":"https:\/\/wobblyride.com\/#\/schema\/person\/82abaa263f5532e2b83b361304793e90"},"headline":"Raj utracony &#8211; Rowerem po Macedonii","datePublished":"2021-10-20T22:01:00+00:00","dateModified":"2024-05-29T14:11:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/"},"wordCount":4675,"commentCount":4,"publisher":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/#\/schema\/person\/82abaa263f5532e2b83b361304793e90"},"image":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-scaled.jpg","keywords":["ba\u0142kany","ba\u0142kany rowerem","bikepacking","camping w macedonii","galicica","jeziora w macedonii","macedonia rowerem","ochryd","podr\u00f3\u017ce","podr\u00f3\u017ce rowerowe","prespa","rower","rowerem po ba\u0142kanach"],"articleSection":["Macedonia P\u00f3\u0142nocna","Opowie\u015bci z podr\u00f3\u017cy","Polski"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/","url":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/","name":"Raj utracony - Rowerem po Macedonii - Wobbly Ride","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-scaled.jpg","datePublished":"2021-10-20T22:01:00+00:00","dateModified":"2024-05-29T14:11:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/#primaryimage","url":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-scaled.jpg","width":2560,"height":1706},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/wobblyride.com\/2021\/10\/20\/raj-utracony-rowerem-po-macedonii\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/wobblyride.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Polski","item":"https:\/\/wobblyride.com\/category\/polski\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Raj utracony &#8211; Rowerem po Macedonii"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/wobblyride.com\/#website","url":"https:\/\/wobblyride.com\/","name":"Wobbly Ride","description":"Podr\u00f3\u017ce rowerowe. Solowe przygody. Kobiece wyjazdy.","publisher":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/#\/schema\/person\/82abaa263f5532e2b83b361304793e90"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/wobblyride.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/#\/schema\/person\/82abaa263f5532e2b83b361304793e90","name":"chmaraa","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1_dsc05222-e1678819977912.jpg","url":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1_dsc05222-e1678819977912.jpg","contentUrl":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1_dsc05222-e1678819977912.jpg","width":449,"height":299,"caption":"chmaraa"},"logo":{"@id":"https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1_dsc05222-e1678819977912.jpg"},"url":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/author\/chmaraa\/"}]}},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-scaled.jpg",2560,1706,false],"thumbnail":["https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-768x512.jpg",768,512,true],"large":["https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-1024x683.jpg",1024,683,true],"1536x1536":["https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-1536x1024.jpg",1536,1024,true],"2048x2048":["https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-2048x1365.jpg",2048,1365,true],"trp-custom-language-flag":["https:\/\/wobblyride.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/img_1573-1-scaled.jpg",18,12,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"chmaraa","author_link":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/author\/chmaraa\/"},"uagb_comment_info":4,"uagb_excerpt":"Za ka\u017cdym razem, gdy odwiedzam Ba\u0142kany, czuj\u0119 si\u0119 jakbym tam wraca\u0142a, cho\u0107 nigdy tam nie mieszka\u0142am. Czuj\u0119 t\u0119 ca\u0142\u0105 jugonostalgi\u0119, t\u0119sknot\u0119 za czym\u015b, czego nigdy nie zna\u0142am. Mo\u017ce w poprzednim wcieleniu je\u017adzi\u0142am Yugo czy Zastav\u0105 na socjalistyczne wakacje? Po\u0142udnie to raj utracony, pisze Kapka Kassabova w ksi\u0105\u017cce \"W stron\u0119 Ochrydy\". Jej opowie\u015b\u0107 o dw\u00f3ch jeziorach&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4689"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4689\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wobblyride.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}